Irispenning voor Wetenschapscommunicatie
In de media is er toenemende aandacht voor wetenschap, technologie en het maatschappelijke belang van wetenschappelijk en technologisch onderzoek. De Irispenning is ingesteld om deze ontwikkeling verder te stimuleren door originele en effectieve vormen van wetenschaps-communicatie te bekronen.
Over de prijs
Waarvoor is deze prijs?
In de media is er toenemende aandacht voor wetenschap, technologie en het maatschappelijke belang van wetenschappelijk en technologisch onderzoek. De Irispenning is ingesteld om deze ontwikkeling verder te stimuleren door originele en effectieve vormen van wetenschaps-communicatie te bekronen.
De Irispenning is bestemd voor instellingen, projecten of personen in Nederland die gedurende langere tijd – minimaal vijf jaar – op innovatieve en eigenzinnige wijze een breed publiek weten te bereiken en te informeren over onderwerpen op het terrein van wetenschap en techniek. Een aantoonbare aanjaagfunctie in het maatschappelijk debat strekt tot aanbeveling.
Voorwaarden
Wie komt in aanmerking?
De Irispenning is bestemd voor instellingen, projecten of personen in Nederland die gedurende langere tijd – minimaal vijf jaar – op innovatieve en eigenzinnige wijze een breed publiek weten te bereiken en te informeren over onderwerpen op het terrein van wetenschap en techniek. Een aantoonbare aanjaagfunctie in het maatschappelijk debat strekt tot aanbeveling. Eenmalige prestaties – een boek, een film, een voorstelling of een televisieuitzending – komen niet in aanmerking voor de prijs.
Laatste editie
Winnaar 2025
Irispenning 2025
Anna Gimbrère en Diederik Jekel
Wetenschapsjournalisten
De Irispenning 2025 is toegekend aan wetenschapsjournalisten Anna Gimbrère en Diederik Jekel. De winnaars werden op 29 september bekendgemaakt in het tv-programma Tijd voor Max. De prijs werd op 16 oktober tijdens de Avond van Wetenschap & Maatschappij door demissionair minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Gouke Moes uitgereikt. Henk de Jong, ondervoorzitter KHMW, was ook aanwezig. Uit het juryrapport: ‘Juist nu het zó belangrijk is om het brede publiek het belang van de wetenschap te laten zien, en om te blijven tonen hoe de wetenschap de samenleving op allerlei terreinen vooruithelpt, juist dít jaar vond de jury van de Irispenning twee personen die aan het profiel voldeden.’ Na hun studie natuurkunde hebben Anna Gimbrère en Diederik Jekel allebei jarenlang onvermoeibaar en met aanstekelijk enthousiasme hun liefde voor wetenschappelijk onderzoek uitgedragen, in podcasts, op sociale media en in verschillende televisieprogramma’s. Dat ze daarmee ook jongeren bereiken beviel de jury in het bijzonder. (Foto: Roemer Overdiep)
Archief
Prijswinnaars
| Jaar | Naam | Omschrijving | Juryrapport | Lees meer | Link |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 | Anna Gimbrère en Diederik Jekel | De Irispenning 2025 is toegekend aan wetenschapsjournalisten Anna Gimbrère en Diederik Jekel. Uit het juryrapport: ‘Juist nu het zó belangrijk is om het brede publiek het belang van de wetenschap te laten zien, en om te blijven tonen hoe de wetenschap de samenleving op allerlei terreinen vooruithelpt, juist dít jaar vond de jury van de Irispenning twee personen die aan het profiel voldeden.’ Na hun studie natuurkunde hebben Gimbrère en Jekel beiden jarenlang onvermoeibaar en met aanstekelijk enthousiasme hun liefde voor wetenschappelijk onderzoek uitgedragen, in podcasts, op sociale media en in verschillende televisieprogramma’s. Dat ze daarmee ook jongeren bereiken beviel de jury in het bijzonder. | |||
| 2024 | Vroege Vogels (radioprogramma) | ‘In Vroege Vogels wordt veel door de natuur heengelopen, al dan niet op kaplaarzen. En er wordt vol vrolijke nieuwsgierigheid en vaak ook met ontzag naar planten en dieren, zwammen en schimmels gekeken', aldus de jury. 'Met al die goed onderbouwde natuurverhalen lokt Vroege Vogels een publiek naar de wetenschap dat misschien niet eens per se wetenschap zoekt, maar het wel krijgt.' | Juryrapport | Lees meer | |
| 2023 | Ionica Smeets | ‘Als er iemand is die langjarig excelleert op het gebied van wetenschapscommunicatie, altijd met humor, altijd zoekend naar samenwerking, dan is het wel Ionica Smeets', aldus de jury. | Juryrapport | Lees meer | Meer info |
| 2022 | Universiteit van Nederland | ‘Ergens tussen de reguliere universiteiten, academische kennisfabrieken en erkende onderzoeksinstituten, bevindt zich een andere universiteit. Er hoeft geen collegegeld te worden betaald en er zijn geen tentamens aan deze universiteit voor iedereen. De Universiteit van Nederland heeft zich in negen jaar tijd ontwikkeld tot een fantastisch platform waar wetenschappers vanuit alle veertien universiteiten en uit de alfa-, bèta- én gammawetenschappen hun kennis delen met het brede publiek.’ | |||
| 2021 | Marion Koopmans | Marion Koopmans krijgt de Irispenning onder andere omdat zij, zoals in het juryrapport staat, in de communicatie rondom de coronapandemie ‘schijnbaar onvermoeibaar telkens weer ingewikkelde kwesties zodanig verwoordt dat het publiek daar echt informatie aan kon ontlenen. Zonder heikele punten te schuwen heeft zij eenduidig, geduldig en met veel kennis dit lastige onderwerp weten te duiden.' Zij blijft met niet aflatende energie het publieke debat aangaan, ook op sociale media, waarbij zij het gesprek ook bij ongezouten meningen telkens weer weet ‘te normaliseren en terug te brengen tot de nuchtere, wetenschappelijke feiten’. Als viroloog heeft zij haar sporen al lang en breed verdiend. Zij waarschuwde al vroeg voor de uitbraak van een pandemie. ‘Met een aanstekelijke geestdrift weet zij keer op keer een onderscheid te maken tussen wat men zegt en wat wij weten over het virus, in begrijpelijke taal.’ | |||
| 2020 | Lowlands Science | Lowlands Science krijgt de Irispenning onder andere omdat het, zoals in het juryrapport staat, 'een festival voor de geest is' dat op excellente wijze verwondering aanwakkert, omdat 'het idee van dit innovatieve format meesterlijk is', omdat het wonderwel lukt tienduizenden jongeren nieuwsgierig te maken en te verwonderen 'temidden van het muzikale geweld en de verleidingen van foodtrucks en barretjes, want er vormen zich lange rijen voor het doen van proefjes en het ondergaan van testjes', en omdat de jury – juist toen Lowlands 2020 vanwege de coronapandemie niet kon plaatsvinden – 'graag de schijnwerper op Lowlands Science wil zetten, in de hoop dat er in de toekomst weer veel aanstekelijke, wetenschappelijke data op het festival geoogst mogen worden'. | |||
| 2019 | Robbert Dijkgraaf | Robbert Dijkgraaf kreeg de Irispenning onder andere omdat hij, zoals in het juryrapport staat, ‘waar hij maar kan onvermoeibaar de schoonheid van wetenschap blijft benadrukken én het belang ervan in de maatschappij’, omdat hij de gave heeft om ‘de allermoeilijkste dingen zo uit te leggen dat je tenminste dénkt dat je ze begrijpt’, en omdat hij een manier van denken heeft ‘die strikte logica koppelt aan tomeloze verbeelding’. |
De jury van de Irispenning
De jury van de Irispenning 2025
- Linda Hovius (voorzitter KHMW)
- Caspar van den Berg (voorzitter Universiteiten van Nederland)
- Marc de Beyer (directeur Teylers Museum)
- Ellen de Bruin (schrijver en redacteur NRC Handelsblad)
- Géke Roelink (directeur NEMO Science Museum)
- Annelore Scholten (vrm. directeur-bestuurder a.i. Rijksmuseum Boerhaave)
De jury van de Irispenning 2024
- Linda Hovius, juryvoorzitter (voorzitter KHMW)
- Caspar van den Berg (voorzitter Universiteiten van Nederland)
- Marc de Beyer (directeur Teylers Museum)
- Ellen de Bruin (schrijver en redacteur NRC Handelsblad)
- Amito Haarhuis (directeur Rijksmuseum Boerhaave)
- Géke Roelink (directeur NEMO Science Museum)
De jury van de Irispenning 2023:
- Louise Gunning-Schepers, juryvoorzitter (voorzitter KHMW)
- Ellen de Bruin (schrijver en redacteur NRC Handelsblad)
- Géke Roelink (directeur NEMO ScienceMuseum)
- Pieter Duisenberg (voorzitter Vereniging Universiteiten van Nederland)
- Amito Haarhuis (directeur Rijksmuseum Boerhaave)
- Marc de Beyer (directeur Teylers Museum)
De jury van de Irispenning 2022:
- Louise Gunning-Schepers, juryvoorzitter (voorzitter KHMW)
- Ellen de Bruin (redacteur NRC Handelsblad; schrijver)
- Michiel Buchel (directeur NEMO ScienceMuseum)
- Pieter Duisenberg (voorzitter Vereniging Universiteiten van Nederland)
- Amito Haarhuis (directeur Rijksmuseum Boerhaave)
- Marc de Beyer (directeur Teylers Museum)
De jury van de Irispenning 2021:
- Louise Gunning-Schepers, juryvoorzitter (voorzitter KHMW)
- Ellen de Bruin (redacteur NRC Handelsblad; schrijver)
- Michiel Buchel (directeur NEMO ScienceMuseum)
- Pieter Duisenberg (voorzitter Vereniging van Universiteiten VSNU)
- Amito Haarhuis (directeur Rijksmuseum Boerhaave)
- Marjan Scharloo (directeur Teylers Museum)
De jury van de Irispenning 2020:
- Louise Gunning-Schepers, juryvoorzitter (voorzitter KHMW)
- Ellen de Bruin (redacteur NRC Handelsblad; schrijver)
- Pieter Duisenberg (voorzitter Vereniging van Universiteiten VSNU)
- Amito Haarhuis (directeur Rijksmuseum Boerhaave)
- Marjan Scharloo (directeur Teylers Museum)
De jury van de Irispenning 2019:
- Madeleine de Cock Buning, juryvoorzitter (ondervoorzitter KHMW)
- Ellen de Bruin (wetenschapsjournalist NRC Handelsblad; schrijver)
- Michiel Buchel (directeur NEMO Science Museum)
- Pieter Duisenberg (voorzitter Vereniging van Universiteiten VSNU)
- Amito Haarhuis (directeur Rijksmuseum Boerhaave)
- Marjan Scharloo (directeur Teylers Museum)
Contact
Vragen over deze prijs?
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het secretariaat van de prijs via r.hageman@verstegenstigter.nl
Vragen? Neem contact op met het jurysecretariaat:
Roderick Hageman
Jurysecretaris Irispenning
r.hageman@verstegenstigter.nl
www.verstegenstigter.nl
www.avondwenm.nl
Gerelateerd nieuws
-
De Irispenning, prijs voor wetenschapscommunicatie, is in 2026 toegekend aan journalisten en programmamakers Anna Gimbrère en Diederik Jekel.
Lees meer -
De Irispenning 2025 is toegekend aan wetenschapsjournalisten Anna Gimbrère en Diederik Jekel.
Lees meer -
Wetenschapsjournalisten Anna Gimbrère en Diederik Jekel ontvangen dit jaar de Irispenning voor Excellente Wetenschapscommunicatie.
Lees meer