Geschiedenisfestival Historisch Nieuwsblad

17 oktober 2026
KHMW, Hodshonhuis

Op zaterdag 17 oktober vindt op drie verschillende locaties in Haarlem het Geschiedenis Festival plaats. Een dag vol lezingen, debatten, interviews en workshops, georganiseerd door de redactie van Historisch Nieuwsblad.

Eén van die locaties (naast de PHIL als het vaste episch centrum) is dit jaar het Hodshonhuis. Hier vinden drie lezingen en een debat plaats over onderwerpen die de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen na aan het hart liggen. De kaartjes voor dit razend populaire festival zijn inmiddels uitverkocht.

  • Dirk van Delft, emeritus hoogleraar Materieel erfgoed van de natuurwetenschappen aan de universiteit Leiden, belicht in zijn lezing de bijzondere rol van de Nederlandse natuurkundige en Nobelprijswinnaar Hendrik Lorentz als vredestichter, nadat de internationale ‘Republiek der Geleerden’ vanwege de Eerste Wereldoorlog uiteen was gespat. Lorentz was van 1920 tot zijn dood in 1928 secretaris van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. In het Hodshonhuis herinnert een bijzondere groepsfoto aan de samenkomst, in ditzelfde gebouw op 11 december 1925, van Lorentz en tientallen collega-wetenschappers, onder wie mede-Nobelprijswinnaars Niels Bohr, Marie Curie (die de prijs tweemaal won), Albert Einstein en Pieter Zeeman. Dirk van Delft en Frits Berends wonnen in 2021 de Boerhaave Biografieprijs voor hun boek over het leven van Lorentz.
  • Historica Els Kloek geeft een lezing over Catharina (Keetje) Hodshon, de steenrijke erfgename die eind achttiende eeuw opdracht gaf tot de bouw van het Hodshonhuis, stadspaleis aan het Spaarne. Ook zal Kloek licht werpen op de revolutionaire tijdperk waarin Hodshon leefde.
  • Naar aanleiding van de portretten van John Adams en Thomas Jefferson, de tweede en derde president van de Verenigde Staten en beiden in hun tijd ook lid van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, geeft historicus Frans Verhagen een lezing over de ‘founding fathers’, de mannen die Amerika 250 jaar geleden in elkaar zetten. Wat dreef hen, wat inspireerde hen, en wat zouden ze gedacht hebben van de Verenigde Staten van Donald Trump?
  • In de tuin van het Hodshonhuis staat een standbeeld voor de zeventiende-eeuwse wetenschapper Christiaan Huygens. Waarom daar? Stefanie van den Steen vertelt over haar onderzoek naar het verbannen Huygensmonument. Cultuurhistoricus Thomas von der Dunk plaatst dit verhaal in de context van nationalisme, geschiedenispolitiek en cultuurstrijd in het fin-de-siècle. Het gesprek wordt geleid door historicus Geertje Dekkers.

Meer informatie: https://www.historischnieuwsblad.nl/geschiedenisfestival/.

Geschiedenisfestival Historisch Nieuwsblad
17 oktober 2026
KHMW, Hodshonhuis